blank

Halı Motifleri Kayıt Altına Alındı

Halı Motifleri Kayıt Altına AlındıAnadolu Kadınının
Mesajları
 
Halı Motifleri 
Kayıt Altına Alındı
 
Halı Motifleri Kayıt Altına AlındıMeşhur Bünyan ve Yahyalı halılarına kadınlar tarafından yüzyıllar boyunca işlenen motifler, Kayseri Olgunlaşma Enstitüsünce araştırılarak anlamlarıyla beraber kayıt altına alındı.
 
Halı Motifleri Kayıt Altına AlındıKayseri'de özellikle Bünyan ve Yahyalı ilçelerinde neredeyse her evde bulunan halı tezgâhları, fabrika halılarının ortaya çıkması ve kadınların iş hayatına atılması gibi nedenlerle unutulmaya yüz tuttu.
 
blankKayseri Olgunlaşma Enstitüsünce nesilden nesile bazen hafıza, bazen kartelalar yoluyla işlenen halı motiflerinin unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla "Düğümlerin Düğünü" adlı proje hazırlandı.
 
Proje kapsamında 6 kişilik ekip, iki yıl boyunca Yahyalı ve Bünyan ilçelerinde dokunan halılardaki motif çeşitlerini ve bunların anlamlarını araştırdı.
 
blankAraştırma sonucunda 24 motif kayıt altına alındı.
 
"Bu halı Türklerde halı dokumacılığının 2 bin 500 yıl öncesine kadar gittiğini gösteriyor"
 
blankOlgunlaşma Enstitüsünün araştırma biriminde çalışan tarih öğretmeni Zühtü Ulusoy, halı ve kilim dokumacılığının Türklerin milli sanatı olduğunu söyledi.
 
Ulusoy, dünyanın en eski halısı olarak bilinen Pazırık halısının Türk düğümüyle dokunduğuna işaret etti. “Bunu başka milletler sahiplenmek istiyor ancak Gördes Türk düğümü olması, halının Türk halısı olduğunu gösteriyor. Ayrıca Pazırık halısındaki atların kuyruklarının Türk töresindeki gibi düğümlenmiş olması da bizler tarafından dokunduğunun başka bir göstergesi. Bu halı Türklerde halı dokumacılığının 2 bin 500 yıl öncesine kadar gittiğini gösteriyor." dedi.
 
Ulusoy, yüzyıllardır genç kızların, kadınların halılara ve kilimlere duygularını, düşüncelerini, korkularını ve beklentilerini işlediklerini söyledi.
 
Bu duyguların bazen bir ağaçla bazen çiçeklerle ya da bir sembolle anlatıldığını belirten Ulusoy, enstitünün yürüttüğü "Düğümlerin Düğünü" projesi kapsamında Bünyan'da yaptıkları görüşmelerde, halı tezgâhlarının, tonu 200 liradan odun niyetine satıldığını öğrendiklerini de aktardı.
Halı Motifleri Kayıt Altına Alındı
"Motifler Yörük Türkmen kültürünü yansıtıyor"
 
Ulusoy, halı motiflerini Bünyan ilçesinde halıcılıkla uğraşmış esnaftaki kartelalardan, Yahyalı'da ise bir esnafın elindeki halılardan fotoğraf çekerek elde ettiklerini anlattı:
 
"Yahyalı halılarında karteladan söz edemiyoruz. Esnaftan fotoğraflar aldık. Halıların motiflerinin fotoğrafını çektik. Tasarım grafik bölümündeki arkadaşlar kâğıda aktardı. Daha sonra motifler küçük halı tezgâhlarında dokundu. Yahyalı halılarındaki motifler anadan kıza, hafızadan hafızaya aktarılmış. Motifler Yörük Türkmen kültürünü yansıtıyor. Yahyalı halılarının atkısı, çözgüsü, ilmeği ve her şeyi saf yünden üretilmiş. Yahyalı daha içine kapanık bir bölge, bu yüzden halı motiflerinde çevresinden pek etkilenmemiş. Bünyan ise daha açık bir bölge. İstanbul'daki o dönem halı motiflerinin etkisini burada görebiliyoruz. İstanbul'a saraya giden Ermeni halı dokumacıları var. Oradan edindikleri motifleri bir şekilde Bünyan'a aktarmışlar."
Halı Motifleri Kayıt Altına Alındı
Motiflerin anlamları
 
Ulusoy, halılara işlenen hayat ağacı motifinin uzun ömrü, evreni ve sonsuzluğu anlattığını, bunun etrafına işlenen kuşların ise göçüp giden ruhları ifade ettiğini anlattı.
 
Suyolu motiflerinin arınmayı, temizlenmeyi anlattığını aktaran Ulusoy, "Çok sık gördüğümüz Hun Gülü motifi var, 2 bin 500 yıl öncesinden günümüze kadar gelmiş bir motif. Bu motif halılara, minder ve yastıklara hep işlenmiştir. Sandık motifini görüyoruz halılarda. Bu kişinin sevdiği olduğunu, çeyizini ifade ediyor. Etrafındaki noktalar ise bereketi anlatır." dedi.
 
 

BIR YORUM YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir