Asanatlar "şiirden sinemaya" 
SİBEL ORHAN
Yüklüğü Ağuşladım
Sandığın üzerine sırayla dizilmiş döşekler, yataklar, yün yorganlar…
İncesi de var, kalını da…
Yüklüğün üzerine estetik bir nizamla sıralanmış yorganlarda en dikkat çekici yan; ağız kısmı gözükmesin diye üzerlerine çekilen ak kumaştaki zarafet ve rengârenk ipliklerle işlenmiş kanaviçelerdi… Düşünmemek elde değil, motifleri bir mühendis dehasında tabiattaki mevcut görüntüye benzer şekilde resmedebilmek… Ya peki uçlarına dökülen oyalar, danteller ve muazzam desen algoritması; mesleklerini ev hanımı olarak icra eden kadınların ellerinde nasıl da hayat buluyordu. Baktıkça insana müthiş bir görsel şölen sunuyor. Olağanüstü bir yetenek işi demeden geçemiyorsun. Sabah sabah beyin jimnastiği antrenmanında zihnimi meraklı sorularla meşgul ederken bir yandan da yorganın altında debelenip duruyor göz ucuyla da yüklük manzarasını baştan aşağı süzmeye devam ediyordum. Akıl almaz bir korelasyon ve koordinasyonla, boyları birbirine uygun, enleri aynı ölçüde ince bir titizlikle ta tavana kadar sıralanmıştı. Hey gidi hey! sandığın üzerindeki bu yüklük; el emeği göz nuru olan eserleriyle nice konukları ağırladı, onların üşüyen ellerini, ayaklarını ve parmaklarını sarmaladı, Hayallerine sığınak oldu. Anlayacağınız ola ki bir yerde, bir evde hâlâ sandığın üzerinde dizili yorganlar görürseniz şayet öyle üstünkörü göz ucu ile bakıp geçmeyin. Bu detaylar incelenmesi ve üzerinde düşünülmesi gereken müstesna bir konu benim nazarımda…
Göz kamaştırıcı bir incelikle dokunan motifler; gösterişe tutsak düşmüş ruhun sadeliğe hasreti, kor kor özlemi değil miydi? Görünenin ardındaki görünmeyene yönelen Süveydâ-ı Ruşen’in, sabır tezgahından geçerek özüne erme çabasından başka neydi ki?
Evin içerisi alabildiğine nostaljik. Etrafta o kadar uyaran var ki üzerinde saatlerce düşünülecek, dalıp dalıp gidilecek…
Bu manzaradan başka bir manzaraya kayıyor gözlerim. Ahşap pencerenin kahverengi boyası aşınmış. Arada esen samyeli ile çerçevesi bir oyana bir bu yana hareket ederken keskin bir gıcırtı kulağa geliyor; camdan sızan toz tanecikleri, içeri süzülen güneş ışınlarını kesip biçiyor. Uzun zamandır kendimle baş başa kalmayı hayal edip duymayı arzuladığım tüm sesler peşi sıra ruhuma ışınlanıyor…Gür bir eda ile üüüü çeken horozun zılgıtı, ritimsel bir melodi ile gıdaklayan tavuklar ve peşlerindeki cücüklerin tiz sesi… En güzel Mozart bestesinden daha büyüleyici. Tüm bu argümanların hepsi oh ya çok uzun zamandır arzuladığım yerdeyim dedirttirdi bana.
Başucumda bir türlü son sayfasına varamadığım kitabım, yanında aklıma düşenleri teyellemek için tuttuğum ajandam… Kapağı açık kalan kolonyanın dökülmesiyle odada beliren munis zambak kokusu buram buram yayılıyor. Mavi kaplı deftere not almaktan ziyade, sırf o kokuyu iliklerime kadar hissetmek için dokunuyorum sayfalarına. Neydi beni cezbeden, bu kokunun gizinde ne saklıydı? Ve karşımdaki sandığın üzerine kat kat istiflenmiş yorganlardan oluşan yüklük tekrardan yeryüzünün en güzel manzarası gibi dikiliyor karşıma. Bir de yan duvarda eskilerden kalma bir fotoğraf çerçevesi, pencereden yansıyan güneş ışığının dik ışıklarıyla soluklaşmış. Fotoğraf ise tahmini 1940’lar hadi bilemedin 1950’lerden kalma olsun, üzerine sanki çay dökülmüş gibi sararmış, yanları kırışmış, çerçevenin ortasında parlayan çehre peki kimin gençliği? Siyah beyaz fondan bile belli ki gözler mavi, kalın kaşlar bakışlardaki masumiyet, öyle canlanıp da benimle konuşacakmış gibi.
Üzerimdeki hâletiruhiye yataktan doğrulmama müsaade etmiyor; tatlı ağırlık bedenimin her yanına çökmüş. Zihnimde yazılacak satırlar, tamamlanacak işler ve alınacaklar bir bir sıraya girmişken; kocaman ahşap duvar saatinden yayılan gong sesi ile irkilip, ağırlaşan bedenimi bulunduğu halden çıkarıp harekete geçirmem gerekirdi. Bunun için de en iyi yol mideden geçiyordu. İçimden bir ses mutfağı işaret ediyor: İyi bir kahvaltı şart. Geçenlerde telefon elimde yayımlanmış videoların arasında gezinirken bir görüntü takılmıştı gözüme. Adam altı-yedi haşlanmış yumurtayı peş peşe doğrayıp alüminyum bir siniye koyuyordu. Öyle şık, göz alıcı bir kap da değil; bildiğimiz gösterişsiz bir sini ama ne kadar da doğal… Hızlı hızlı kıydı maydanozları tahtada. İçine bir baş da kuru soğan kattı. Kendi deyimiyle "yaprak pul biber", biraz karabiber ve bir tutam tuz… Kaşık çatal aramadı elleri; parmaklarının arasında yumurtaları, soğanları harmanladı, bir aşağı bir yukarı ala bula etti. Sonra bir lavaşın arasına serip dürdü; "Bir de ısırak!" diyerek iştahla bir lokma aldı. Ah, o nasıl bir lezzet levhasıydı öyle… Benim de iştahımı kabarttı; farz oldu, kahvaltıda ben de haşlanmış yumurta yiyeceğim ve de yanında bir de patates haşlaması olursa değmeyin keyfime! Kollarımı sıvayıp "Ya Allah Ya Bismillah" diyerek zihnimde gezinen bu yemek videosunun iştahı ile işe koyuldum. Maydanoz yokmuş, ziyanı yok; kuru soğan aratmaz onun yokluğunu, fazlasıyla yeter.
Ayrıca mutfaktaki balkonda kendime küçük bir çiçek köşesi de kurmuştum. Aralarında en göz alıcısı, mahcup, mahur edasıyla manolya… Yapraklarının rengine göre bambaşka anlamlar taşır manolya; beyazı masumiyeti, pembesi sevgiyi, moru asaleti…
Şeyh Sa'dî-i Şîrâzî’nin;
“Bir gün hamamda, dostlardan biri bana güzel kokulu bir kil verdi.
Kile sordum:
‒ Sen misk misin, amber misin? Senin âdeta rûhu okşayan rayihanla mest oldum.” dedim.
Kil de bana şu cevabi verdi:
‒Ben sıradan bir topraktım. Lâkin Gül ile bir müddet nasip olan yakınlığın tesiriyle, onun hoş rayihası, letafeti içime işledi. Yoksa ben, bildiğin, toprak parçasından başka bir şey değilim. Bendeki bu güzellik tamamen onunla arkadaşlık etmemin yadigârıdır. Bu güzel rayiha, güle aittir.” demesi gibi, manolyanın mahur yapraklarına hayran hayran bakınırken burnuma gelen bu misk-i amber kokuda yüklüğün tepesinde bir mühendis titizliğiyle dizilmiş yorganların ak kumaşına, kanaviçelerdeki narin desenlere sinen ruh gibiydi. Zaten insanı mest eden de kokunun kendisi kadar, yüklükteki renk renk ipliklerden balkona uzanan görünmez bağ değil miydi?
Peki ya şu mutfağın baş köşesinde duran kuzine soba yanındaki teneke kovada sırasını bekleyen meşe odunları ve kuru çalı çırpılar boynunu bükmüş, tutuşturulacak kıvılcımı bekliyordu. Sobanın içinde henüz bir har yoktu; dökümü dünden kalma solgun bir kül tabakasıyla örtülü, içi öylece soğuktu. Yine de salonun ortasındaki görüntüsü, insana geçmiş kış sabahlarının turuncu kızıllığını ve kestane cızırtılarını anımsatmaya yetiyordu. Bir an elim uzandı tutuşturmaya; fakat dingin dökümün ve nasırlı odunların hüzünlü sükûnetini bozmaya kıyamadım.
Masadaki aşınmış muşambanın rengi zamanla uçmuş, üzerindeki desenler siline siline yıpranmış ve silikleşmişti. Tenceredeki patateslerin fokurdayan suyuna, doğrama tahtasındaki soğanın kıt kıt sesleri karışırken dışarıdaki samyeline ahşap çatının hafif iniltisi eşlik ediyordu. Acının, hüznün, sevincin iç içe geçtiği bu duygu selinin ortasında; pervazın gölgesine kıvrılmış tekir kedi, kulaklarını havaya dikmiş, kehribar gözleriyle şaşkın şaşkın etrafı kolaçan ediyordu. Mırıldanarak esnedi; patilerini uzatıp bacaklarıma sürtünürken odadaki zambak kokusu, ocaktan yükselen buharın sıcaklığı ile helalleşti.
Sinide karılan yumurtanın doğallığında, bir bardak tavşankanı çayın buğusunda ve yüklükteki onca yaşanmışlıkları desenlerine renk etmiş kanaviçelerin gölgesinde varlığımı hissettim. Ne eksikti hayat ne de fazla… Parmaklarım haşlanan patatesin sıcağına dokunurken, aradığım huzurun aslında küçük, sade ve samimi anların teyel yerlerinde saklı olduğunu bir kez daha idrak ettim.
En kısa zamanda; bahçesinde zambakların menekşelerle sırnaştığı, masalları hatırlatan balkabaklarının pırtladığı, karınca yuvalarının toprağı kabarttığı, üzüm asmalarının serin gölgeler saldığı, domates sırıklarının arasında sarı çiçeklerin çocuksu bir gülüşle parıldadığı, kozalakların kozasına çekilip tohumunu sakladığı… İçerisinde sobadan ve gaz lambasından başka lüks eşyası olmayan, yüklüğünde ise hesapsız kitapsız misafirlerini ağırlamayı bekleyen kenarları dantelli yorganların bulunduğu bir ev… Bir de uyumak için en konforlu yataktan bile güzel, tahta ayakları yerden yüksek, gıcırtısıyla uykunu kaçıran bir karyola yeter de artar bile…
Bunlar bana yeter de artar bile!
